Przesunięcie terminu obowiązkowego poboru podatku u źródła

Zmiany w zakresie procedury poboru zryczałtowanego podatku u źródła (ang. withholding tax – WHT) są niewątpliwie jednymi z najistotniejszych zmian podatkowych w 2019 r.

Tak jak wskazywaliśmy we wcześniejszych artykułach, wprowadzone zmiany w procedurze poboru WHT polegają w szczególności na wprowadzeniu obowiązku poboru WHT przez płatnika według stawki podstawowej (20%/19% w przypadku dywidend) od wypłat przekraczających 2 miliony zł na rzecz danego podatnika w danym roku podatkowym.  Jeżeli zostały spełnione odpowiednie warunki, płatnik będzie mógł ubiegać się o zwrot części lub całości pobranego WHT. Ponadto, płatnik będzie mógł również nie pobierać podatku na podstawie uzyskanej opinii o możliwości zastosowania zwolnienia lub na podstawie pisemnego oświadczenia złożonego organowi podatkowemu.

Mając na uwadze konieczność przygotowania się płatników do nowych regulacji, rozporządzeniem z dnia 31 grudnia 2018 r. Minister Finansów przesunął termin wejścia w życie niektórych przepisów dotyczących procedury poboru WHT.

Rozporządzenie Ministra Finansów – co się zmieniło?

Zgodnie z rozporządzeniem, nowe zasady dotyczące „automatycznego” poboru WHT przez płatnika nie będą miały zastosowania w przypadku wypłat należności podlegających WHT (odsetek, należności licencyjnych, dywidend, wynagrodzenia za usługi niematerialne) dokonanych do 30 czerwca 2019 r. W przypadku wypłat takich należności dokonanych do 30 czerwca 2019 r., zastosowanie znajdą w dalszym ciągu „stare” zasady poboru WHT.

W praktyce, nowe zasady poboru WHT zaczną zatem obowiązywać w stosunku do wypłat należności dokonanych od 1 lipca 2019 r.

Rozporządzenie przewiduje również wyłączenie nowych zasad poboru WHT w stosunku do wypłat określonych należności wskazanych w rozporządzeniu. Wyłączenia te w praktyce mogą nie być istotne dla większości płatników – dotyczą one bowiem specyficznych typów należności. Wyłączenie nowych zasad poboru WHT znajdzie zastosowanie m.in. do wypłat należności z tytułu użytkowania lub prawa do użytkowania urządzenia przemysłowego, należności na rzecz organizacji międzynarodowych czy też należności z tytułu odsetek od obligacji Skarbu Państwa.

Minister Finansów wyjaśnił również, że kwota wypłat należności podlegających WHT dokonanych przez płatnika do 30 czerwca 2019 r. będzie musiała zostać uwzględniona przez płatnika przy ustaleniu, czy od 1 lipca 2019 r. znajdą zastosowanie nowe zasady poboru WHT. Obowiązek poboru WHT przez płatnika według stawki podstawowej wystąpi zatem w przypadku, w którym kwota wypłat należności na rzecz danego podatnika dokonanych od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. przekroczy 2 miliony zł.

Niektóre zmiany już teraz

Rozporządzenie nie przesunęło wejścia w życie wszystkich nowych regulacji dotyczących poboru WHT przez płatników.

Od 1 stycznia 2019 r. płatnicy są zobowiązani do dochowania należytej staranności przy poborze WHT, o której to kwestii piszemy w osobnym artykule. Ponadto, od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje również nowa, rozszerzona definicja „rzeczywistego właściciela” należności. Rozporządzenie nie przesuwa terminu wejścia w życie powyższych przepisów.

Zatem, stosowanie nowych regulacji w zakresie dochowywania należytej staranności przez płatników oraz stosowania nowej definicji „rzeczywistego właściciela” nie zostało odroczone i obowiązuje także pomiędzy 1 stycznia 2019 r. a 30 czerwca 2019 r.

Oznacza to, że z praktycznego punktu widzenia organy podatkowe mogą kontrolować płatników w powyższym zakresie także od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r.

Płatnicy z przesuniętym rokiem podatkowym również skorzystają z odroczenia

W kontekście wydania rozporządzenia przez Ministra Finansów pojawiły się wątpliwości, czy płatnicy, których rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym mogą skorzystać z wynikającego z rozporządzenia odroczenia wejścia w życie nowych przepisów dotyczących poboru WHT.

Wątpliwości te rozwiało Ministerstwo Finansów, które stwierdziło, że płatnicy, których rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym mają obowiązek pobierania WHT zgodnie z nowymi zasadami od 1 stycznia 2019 r. Jednocześnie, Ministerstwo Finansów wskazało, że tacy płatnicy również mogą skorzystać z odroczenia wejścia w życie nowych zasad poboru WHT zgodnie z rozporządzeniem z 31 grudnia 2018 r. (tak samo jak płatnicy, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym).

Przygotowanie się na zmiany – nadal niewiele czasu

Wydanie rozporządzenia należy ocenić jako krok w dobrym kierunku, ułatwiający płatnikom przygotowanie się na daleko idące zmiany w procedurze poboru WHT. Płatnicy zyskali bowiem dodatkowe kilka miesięcy na przygotowanie się do zmian, np. na uzyskanie opinii o możliwości zastosowania zwolnienia.

Niemniej jednak, z uwagi na szeroki zakres nowych regulacji, wprowadzenie nowych procedur w zakresie poboru WHT może wymagać dużej ilości czasu, sił oraz środków. Płatnicy powinni w pierwszym półroczu 2019 r. zadbać, aby 30 czerwca 2019 r. nie zostali niemile zaskoczeni.

Autor:

Jarosław Józefowski, radca prawny, associate w Enodo Advisors

Beneficial owner – nowelizacja podatku WHT 2019

W opublikowanych dotychczas artykułach przedstawiliśmy Państwu wstępne zagadnienia dotyczące nowych zasad poboru podatku u źródła (WHT). Ogólna zasada dotycząca poboru WHT uległa odwróceniu – w przypadku wysokich kwot punktem wyjścia będzie pobór podatku, a i przy mniejszych kwotach na płatniku będzie ciążyło więcej obowiązków. Niepobranie WHT bądź pobranie w niższej kwocie, a także uzyskanie zwrotu pobranego WHT będzie uzależnione od spełnienia określonych warunków, przy jednoczesnym dochowaniu należytej staranności przez płatnika.

Celem poniższego artykułu jest omówienie jednego z warunków, które będą istotne dla płatników i podatników, tj. kryterium rzeczywistego właściciela należności. Interpretacja i zastosowanie tego pojęcia w praktyce może budzić bowiem szereg wątpliwości.

Rzeczywisty właściciel (beneficial owner) – nowa definicja ustawowa

Rozumienie pojęcia tzw. „rzeczywistego właściciela” należności wypłacanych przez polskie podmioty jest istotnym zagadnieniem z obszaru WHT. Co do zasady przyjmuje się, że rzeczywistym właścicielem jest podmiot, który uzyskuje płatności dla własnej korzyści, a od spełnienia tego warunku zależy m.in. możliwość zastosowania ustawowych zwolnień, czy preferencji podatkowych wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Od stycznia 2019 r. ustawa o CIT zawiera rozbudowaną definicję rzeczywistego właściciela, którym obecnie jest podmiot spełniający łącznie następujące warunki:

  1. otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
  2. nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
  3. prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby lub zamieszkania, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Ostatnie z powyższych kryteriów stanowi nowość w ustawie o CIT.

Znaczenie pojęcia rzeczywistego właściciela

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że ustawowe zwolnienie od WHT odsetek i należności licencyjnych (wypłacanych do udziałowców, czy „spółek – córek / sióstr”) zarezerwowane jest dla płatności dokonywanych na rzecz ich rzeczywistych właścicieli. W rezultacie, płatnicy w określonych sytuacjach będą musieli weryfikować czy podmiot, do którego wypłacają należności jest ich rzeczywistym właścicielem. Będzie to konieczne np. w przypadku:

  1. Wypłaty odsetek lub należności licencyjnych zwolnionych z WHT na podstawie ustawy (do jednego podatnika do kwoty 2 mln zł w ciągu roku podatkowego – w takim przypadku płatnicy mogą co do zasady samodzielnie zastosować zwolnienie);
  2. Złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków zastosowania zwolnienia ustawowego do wypłacanych odsetek lub należności licencyjnych (złożenie oświadczenia pozwala na zastosowanie zwolnienia i niepobieranie WHT przez płatnika w przypadku płatności do jednego podatnika przekraczających 2 mln zł w ciągu roku podatkowego)
  3. Złożenia wniosku o wydanie opinii o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego (opinia pozwala na zastosowanie ustawowego zwolnienia i niepobieranie WHT przez płatnika w przypadku płatności m.in. odsetek lub należności licencyjnych do jednego podatnika przekraczających 2 mln zł), czy wniosku o zwrot już pobranego WHT.

Dalsze wątpliwości

Konieczność posiadania przez odbiorcę należności statusu ich rzeczywistego właściciela nie budzi zasadniczo wątpliwości w przypadku zastosowania ww. ustawowego zwolnienia od WHT odsetek i należności licencyjnych.

Sposób, w jaki ustawodawca sformułował nowe przepisy ustawy o CIT, w szczególności dotyczące zwrotu WHT pobranego przez płatnika, każe jednak zadać pytanie, czy warunek posiadania przez odbiorcę należności statusu rzeczywistego właściciela dotyczy także dywidend wypłacanych przez polskie spółki, korzystających ze zwolnienia ustawowego. W ocenie autorów nie taki powinien być zamiar ustawodawcy, niemniej odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest oczywista. Wprawdzie ustawa o CIT nie wymienia tej okoliczności jako warunek zwolnienia dywidendy z WHT, jednak jednym z dokumentów załączanych do wniosku o zwrot WHT pobranego przez płatnika jest oświadczenie, że podatnik prowadzi w państwie siedziby rzeczywistą działalność gospodarczą (element definicji rzeczywistego właściciela), niezależnie od tego, z jaką należnością mamy do czynienia (tj. niezależnie od tego, czy są to odsetki, należności licencyjne, czy właśnie dywidenda). Należy zatem z uwagą śledzić rozwój praktyki w tym zakresie.

Odrębną od zwolnień ustawowych kwestią jest stosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. One także zasadniczo uzależniają możliwość zastosowania określonych preferencji od tego, czy wypłata następuje do rzeczywistego właściciela należności. Nie zawierają wprawdzie analogicznej do ustawy o CIT definicji obejmującej konieczność prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej w państwie siedziby, jednak w odniesieniu do pojęć niezdefiniowanych w umowach odsyłają do krajowych regulacji. Powoduje to, że ustawowa definicja rzeczywistego odbiorcy może być brana pod uwagę przy weryfikacji warunków zastosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Praktyczne konsekwencje

Być może objaśnienia, których wydanie planuje Ministerstwo Finansów pozwolą zweryfikować podejście organów do zagadnienia „rzeczywistej własności” wypłacanych przez polskich płatników kwot. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Finansów, objaśnienia mają dotyczyć m.in. zakresu czynności podejmowanych przez płatnika w kontekście składania oświadczenia, a także właśnie definicji rzeczywistego właściciela.

Na dzisiaj należy natomiast ocenić, że nowa definicja rzeczywistego właściciela będzie najpewniej wykorzystywana przez organy do weryfikacji warunków stosowania przez płatników i podatników licznych preferencji podatkowych – zarówno ustawowych, jak i wynikających z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Weryfikacja ta może odbywać się już na etapie poprzedzającym wypłatę (w związku z wydawaniem opinii dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia), a także po wypłacie (wszelkie postępowania dotyczące poboru lub niepobrania podatku przez płatnika, w tym w sprawie zwrotu pobranego WHT). Z uwagi na wątpliwości interpretacyjne należy być przygotowanym, że stanowisko organów oraz płatników i podatników będzie rozbieżne, co może prowadzić do sporów.

Warto przykładowo zwrócić uwagę na fakt, że w odniesieniu do kryterium rzeczywistej działalności gospodarczej ustawa o CIT odsyła do przepisów dotyczących zagranicznych spółek kontrolowanych (CFC), które wymieniają np. okoliczność posiadania lokalu i wykwalifikowanego personelu. Mimo odesłania kryteria nie są jednoznaczne, a w przypadku spółek czysto holdingowych (które mogą udzielać finansowania w formie oprocentowanych pożyczek i powinny korzystać ze zwolnienia od WHT) udowodnienie spełnienia tego warunku może być trudne. Także sam fakt, że odbiorca uzyskuje płatność faktycznie dla siebie może być problematyczny do wykazania przez płatnika w sposób inny, niż oświadczeniem uzyskanym od podatnika (kwestia prawa do rozporządzania daną należnością przez odbiorcę może wykraczać poza ramy stosunku prawnego podatnika i płatnika).

Z tego powodu warto w bieżącym roku podatkowym poświęcić tej kwestii więcej uwagi, niż w przeszłości. Jest to szczególnie istotne w kontekście obowiązku zachowania przez płatników należytej staranności, o którym pisaliśmy w odrębnym artykule.  

Autor:

Michał Hryszko, radca prawny, associate w Enodo Advisors

Należyta staranność w podatku u źródła – stara koncepcja, nowe wątpliwości

W myśl nowych przepisów dotyczących procedury poboru podatku u źródła (ang. withholding tax – WHT), od 1 stycznia 2019 r. na płatników został nałożony ustawowy obowiązek dochowania należytej staranności przy poborze WHT oraz przy analizie możliwości zastosowania zwolnienia ustawowego lub obniżonej stawki WHT.

Kwestia dochowania należytej staranności będzie stanowić dla płatników obszar potencjalnego ryzyka podatkowego, na który należałoby zwrócić szczególną uwagę. Konieczne może okazać się w szczególności wprowadzenie dodatkowej wewnętrznej procedury określającej zasady postępowania przy dokonywaniu weryfikacji odbiorców należności i zakres gromadzonych dokumentów/informacji, jak również wprowadzenie nowych rozwiązań w ramach komunikacji z kontrahentami w celu usprawnienia przepływu dokumentów i informacji.

Co oznacza należyta staranność?

Obowiązek dochowania należytej staranności dotyczy wszystkich wypłat należności podlegających WHT. Dochowanie należytej staranności jest niezbędne także w przypadku, w którym zastosowanie znajdą „stare” zasady poboru WHT (jeżeli kwota należności podlegających WHT wypłaconych danemu zagranicznemu podmiotowi w roku podatkowym nie przekroczy 2 milionów zł). Oświadczenie płatnika o zachowaniu należytej staranności stanowi również element pisemnego oświadczenia składanego do organu podatkowego, na podstawie którego podatnik może zastosować zwolnienie ustawowe z podatku lub obniżoną stawkę WHT wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Nowelizacja wprowadzająca obowiązek dochowania należytej staranności dla potrzeb WHT nie zawiera definicji dochowania należytej staranności. Co więcej, nowe przepisy nie zawierają katalogu przykładowych czynności które wchodziłyby w zakres dochowywania przez płatnika należytej staranności. Jedyną wskazówką interpretacyjną zawartą w nowych przepisach jest informacja, że przy ocenie czy została dochowana należyta staranność uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.

Kwestia należytej staranności na gruncie prawa podatkowego nie jest jednak nowym zagadnieniem. Należyta staranność z punktu widzenia VAT rozumiana jako podejmowanie przez podatników działań zmierzających do weryfikacji swoich kontrahentów jest przedmiotem wielu analiz/komentarzy oraz sporów podatników z organami podatkowymi. Organy podatkowe kwestionują prawo podatnika VAT do odliczenia podatku VAT naliczonego w przypadku, w którym podatnik VAT nie podjął należytych działań (czyli nie dochował należytej staranności) w celu sprawdzenia swojego kontrahenta i ewentualnego zidentyfikowania okoliczności wskazujących na możliwość uczestnictwa takiego kontrahenta w mechanizmie wyłudzania VAT. Do takich „należytych działań” organy podatkowe zaliczają m.in. uzyskanie od kontrahenta zaświadczenia o braku zaległości w podatkach czy też sprawdzenie, czy kontrahent jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.

Z uwagi na brak szczegółowych uregulowań dotyczących „należytej staranności” w nowych przepisach, przy ustaleniu zakresu „dochowania należytej staranności” na gruncie WHT zasadne może być pomocnicze odwołanie się do bogatej praktyki dotyczącej kwestii dochowania należytej staranności w VAT. Jednocześnie, przy odwoływaniu się do takiej praktyki należy mieć na uwadze specyfikę należytej staranności na gruncie VAT. Zachowanie należytej staranności w VAT służy bowiem nie tylko sprawdzeniu statusu kontrahenta, ale również weryfikacji okoliczności w których dana transakcja została przeprowadzona. W przypadku WHT, weryfikacja niektórych przesłanek dotyczących transakcji może nie być potrzebna (np. ustalenie tożsamości kontrahenta w przypadku wypłaty odsetek do podmiotu powiązanego).

Wydaje się zatem, że z perspektywy WHT pojęcie „należytej staranności” powinno oznaczać podjęcie przez płatnika odpowiednio udokumentowanych działań zmierzających do ustalenia statusu odbiorcy należności podlegających WHT.

Działania płatnika w ramach dochowywania przez niego należytej staranności powinny w szczególności zmierzać do ustalenia, czy odbiorca należności podlegających WHT jest ich rzeczywistym właścicielem (beneficial owner). Posiadanie statusu rzeczywistego właściciela przez odbiorcę należności jest bowiem warunkiem zastosowania zwolnienia ustawowego lub zastosowania obniżonej stawki WHT wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jednocześnie, kontrahent może zostać przez płatnika zweryfikowany jedynie na podstawie publicznie dostępnych informacji (wyciągów z rejestrów handlowych, stron internetowych itp.) oraz informacji dobrowolnie przekazanych płatnikowi przez kontrahenta. Dotyczy to zwłaszcza „nowych” kontrahentów, którzy dotychczas nie współpracowali z danym płatnikiem. Wydaje się, że nakładanie dodatkowych obowiązków w przypadku braku uzyskania informacji z powyższych źródeł (np. uznanie, że w przypadku w którym płatnik nie uzyskał określonych informacji płatnik powinien skontaktować się ze znanymi płatnikowi podmiotami współpracującymi z kontrahentem) byłoby dla płatników nieproporcjonalnie dużym obciążeniem.

Jak dochować należytej staranności?

Z perspektywy praktycznej, „należyta staranność” płatnika może polegać na zgromadzeniu następujących dokumentów/informacji:

  • wyciągu z rejestru handlowego dotyczącego odbiorcy należności,
  • oświadczenia, że odbiorca należności jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych należności,
  • potwierdzeń przelewów należności wraz z umowami regulującymi zasady współpracy z odbiorcą należności,
  • certyfikatu rezydencji podatkowej od odbiorcy należności,
  • informacji o strukturze właścicielskiej odbiorcy należności (w szczególności – jeżeli odbiorca należności jest podmiotem wchodzącym w skład grupy kapitałowej), oraz
  • dokumentów potwierdzających prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej przez odbiorcę należności (np. sprawozdań finansowych czy też umów z innymi kontrahentami – o ile będą one możliwe do uzyskania).

W praktyce, mogą pojawić się trudności z uzyskaniem potrzebnych dokumentów/informacji od zagranicznego kontrahenta. Płatnik posiada jednak określone możliwości, których celem jest skłonienie kontrahenta do udostępnienia ich płatnikowi. Obowiązek przekazania danych przez kontrahenta może zostać uwzględniony w umowie pomiędzy płatnikiem a kontrahentem. Co więcej, płatnik może również potencjalnie uzależnić dokonanie płatności na rzecz kontrahenta od uzyskania potrzebnych danych. Jeżeli w umowie pomiędzy płatnikiem a kontrahentem istnieje klauzula zobowiązująca płatnika do zapłaty kwoty należności w wysokości nieuwzględniającej WHT (klauzula ubruttawiająca), możliwe jest również poinformowanie kontrahenta, że do czasu uzyskania przez płatnika określonych dokumentów/informacji kwota wypłacanych należności będzie kwotą netto.

Ustawodawca wskazuje wprost, że zakres działań, które powinien podjąć płatnik zależy od charakteru oraz skali jego działalności. Do płatników prowadzących działalność na większą skalę znajdzie zastosowanie bardziej rygorystyczny standard dochowywania należytej staranności. Innymi słowy, ogólną zasadę można sformułować w sposób następujący: „duży płatnik powinien zrobić więcej”.

Co grozi za niedochowanie należytej staranności?

Brak dochowania należytej staranności może mieć dla płatnika poważne konsekwencje. Jeżeli organy podatkowe uznają, że płatnik nie dochował należytej staranności i bezpodstawnie zastosował zwolnienie ustawowe z WHT/obniżoną stawkę podatku, płatnik może zostać zobowiązany do zapłaty całości należnego WHT wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych.

Co więcej, na podstawie Ordynacji podatkowej płatnik będzie mógł zostać obciążony dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości 10% kwoty brutto wypłaconych należności jeżeli organ podatkowy uzna, że przeprowadzona przez płatnika weryfikacja kontrahenta nie odpowiadała wymogom należytej staranności.

Minister Finansów pomoże rozwiać wątpliwości

Z nowymi przepisami w zakresie dochowania należytej staranności wiąże się wiele wątpliwości. Wątpliwości te nie dotyczą wyłącznie zakresu danych i informacji, które powinny zostać uzyskane przez płatnika. W szczególności, pojawia się pytanie – co w przypadku, w którym kontrahent nie przekaże płatnikowi określonych danych, o które poprosi go płatnik (np. informacji o strukturze właścicielskiej)? Czy płatnik musi w takim przypadku poczynić określone założenia w zakresie statusu kontrahenta, czy też jest zobowiązany do każdorazowego poboru podatku według stawki podstawowej? Ponadto – w jakim zakresie płatnik dokonując weryfikacji kontrahenta może pomocniczo odwoływać się do kryteriów dochowania należytej staranności na gruncie VAT, zawartych m.in. w opublikowanej przez Ministerstwo Finansów Metodyce w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych?

Minister Finansów planuje wydać objaśnienia podatkowe dotyczące nowych przepisów dotyczących poboru WHT, które zgodnie z zapowiedziami będą dotyczyć m.in. kwestii związanych z dochowaniem należytej staranności przez płatników. Nie jest znany termin ich wydania. Zastosowanie się do objaśnień będzie chroniło płatników w taki sam sposób jak otrzymana interpretacja indywidualna. Objaśnienia mogą stanowić przydatną wskazówkę dla płatników, jakiego rodzaju czynności – w ocenie Ministra Finansów – będą dowodziły dochowania przez nich należytej staranności. Przydatna w tym zakresie może być również analiza praktyki interpretacyjnej organów podatkowych.

Autorzy:

  • Jarosław Józefowski, radca prawny, associate w Enodo Advisors
  • Izabela Ścierska-Kulma, doradca podatkowy, starszy menedżer w Enodo Advisors

Artykuł ukazał się na www.prawo.pl

Mała rewolucja, czyli podatek u źródła w 2019 roku

Zmiany w zakresie procedury poboru zryczałtowanego podatku u źródła (ang. withholding tax – WHT) są jednymi z istotniejszych zmian w przepisach podatkowych, które weszły w życie od początku 2019 r. Z całą pewnością, zmiany te będą dla płatników dużym wyzwaniem z perspektywy zarządczej oraz administracyjnej. Konieczne będzie bowiem zaznajomienie pracowników i kontrahentów zagranicznych z nowymi regulacjami oraz wprowadzenie odpowiednich wewnętrznych procedur. Co więcej, płatnicy będą musieli bardziej szczegółowo niż dotychczas weryfikować status podatkowy swoich kontrahentów zagranicznych.

Co dokładnie się zmienia?

Do 31 grudnia 2018 r., polski podmiot dokonujący wypłaty należności podlegających WHT nie pobierał podatku jeżeli zastosowanie znajdowało zwolnienie wynikające z ustawy lub pobierał WHT według obniżonej stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Po wprowadzeniu nowych przepisów, zasady poboru WHT uległy jednak zasadniczej modyfikacji. Traktowanie wypłat należności podlegających WHT na gruncie nowych przepisów podatkowych zostało uzależnione od kwoty wypłaconych należności.

Jakie nowe, dodatkowe obowiązki będzie miał płatnik?

Jeżeli łączna kwota należności podlegających WHT wypłaconych danemu zagranicznemu podmiotowi w roku podatkowym nie przekracza 2 milionów zł, w dalszym ciągu będą miały zastosowanie „stare” zasady poboru WHT.

Jeżeli jednak łączna kwota należności podlegających WHT wypłaconych danemu zagranicznemu podmiotowi w roku podatkowym przekroczy 2 miliony zł, polski podmiot wypłacający należności podlegające WHT będzie każdorazowo zobowiązany do poboru WHT według podstawowej stawki (20%/19% w przypadku dywidend).

Na płatników został również nałożony obowiązek dochowania należytej staranności przy poborze WHT oraz przy ocenie możliwości zastosowania zwolnienia ustawowego lub obniżonej stawki WHT. Obowiązek dochowania należytej staranności wszedł w życie już od 1 stycznia 2019 r. i dotyczy wszystkich wypłat należności podlegających WHT, niezależnie od ich kwoty.

Jakie możliwości daje ustawodawca?

W sytuacji, w której podatek zostanie pobrany przez płatnika nowe przepisy dają możliwość złożenia wniosku o zwrot nadpłaconego WHT jeżeli zastosowanie znajduje zwolnienie z WHT lub obniżona stawka WHT wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wniosek może złożyć zarówno podmiot zagraniczny otrzymujący należność, jak i podmiot polski wypłacający należność (o ile zapłacił podatek z własnych środków).

Zwrot WHT powinien nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot. Termin ten może jednak zostać przedłużony przez organ podatkowy, jeżeli organ podatkowy poweźmie wątpliwości co do kwestii wskazanych we wniosku o zwrot.

Nowe przepisy przewidują dwa rozwiązania, których zastosowanie będzie wyłączać obowiązek „automatycznego” poboru WHT według podstawowej stawki w przypadku przekroczenia wskazanego powyżej progu 2 milionów zł, t.j. uzyskanie opinii dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia z WHT oraz złożenie oświadczenia organom podatkowym.

Pierwszym z możliwych rozwiązań jest wystąpienie do organów podatkowych z wnioskiem o wydanie opinii dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia z WHT wynikającego z dyrektyw unijnych. Organ podatkowy w procesie wydawania opinii na podstawie przedstawionych informacji i dokumentów zbada, czy wypłata danej należności może korzystać ze zwolnienia z WHT. Jeżeli uzna, że tak – wyda opinię. Opinia nie dotyczy jednak możliwości skorzystania z obniżonych stawek WHT wynikających z postanowień danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Drugim z możliwych rozwiązań jest złożenie organom podatkowym pisemnego oświadczenia. W takim oświadczeniu polski podmiot potwierdza, że zbadał sytuację odbiorcy należności i w jego ocenie do wypłat należności do odbiorcy znajdzie zastosowanie zwolnienie z WHT lub obniżona stawka WHT wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Po złożeniu oświadczenia, podatnik będzie mógł zastosować zwolnienie z WHT lub też obniżoną stawkę WHT w stosunku do należności wskazanych w oświadczeniu.

Ile czasu ma podatnik na przygotowanie się do zmian?

Na mocy rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów, nowe przepisy dotyczące procedury poboru WHT wejdą w życie 1 lipca 2019 r. Podatnicy zyskali zatem dodatkowe pół roku na przygotowanie się do zmienionych regulacji. Rozporządzenie Ministra Finansów wyłączyło również zastosowanie nowych przepisów w stosunku do wybranych typów wypłat należności podlegających WHT (przykładowo, nowe przepisy nie znajdą zastosowania do wypłat należności z tytułu prawa do użytkowania urządzenia przemysłowego).

Biorąc pod uwagę szeroki zakres wprowadzanych zmian, jak również stosunkowo długi czas potrzebny na uzyskanie opinii dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia z WHT, warto już dziś przygotować się do nowych zasad poboru WHT.

Autorzy:

  • Jarosław Józefowski – radca prawny, associate w Enodo Advisors
  • Izabela Ścierska-Kulma – doradca podatkowy, starszy menedżer w Enodo Advisors

Artykuł ukazał się na www.prawo.pl